Z pasją i odwagą odsłania przed czytelnikami to, co zwykle skrywane za grubą kotarą. Nie boi się trudnych tematów ani rozmów z kontrowersyjnymi postaciami. Potrafi słuchać, ale też przemówić w obronie ofiar. W swoich wywiadach tworzy intymną atmosferę, która pozwala wybrzmieć prywatnej filozofii raperów, aktywistek, filmowców, bokserów czy sexworkerek. Jako reporterka bezlitośnie tropi nadużycia branżowych autorytetów, oddając sprawiedliwość pokrzywdzonym.
Fot. Archiwum prywatne
Agata Całkowska to wszechstronna (prasowa, radiowa, telewizyjna) dziennikarka oraz wydawczyni. Urodziła się w roku 1981. W roku 2005 ukończyła filologię słowiańską na Uniwersytecie Szczecińskim, a następnie przeniosła się do Krakowa, gdzie studiowała dziennikarstwo na Uniwersytecie Komisji Edukacji Narodowej. Jest pomysłodawczynią oraz dyrektorką artystyczną festiwalu dla młodzieży „Kultura nas ocali” w Brześciu Kujawskim. Jako realizatorka i wydawczyni współpracowała z TVP Kultura, TVP 1 oraz radiem TOK FM.
Jej podstawowym żywiołem jest rozmowa. Na łamach „Wysokich Obcasów” od wielu lat ukazują się przeprowadzane przez nią pogłębione wywiady ze znanymi postaciami ze świata kultury, sportu i show-biznesu. Całkowska prezentuje w nich doskonałe dziennikarskie wyczucie – wie, kiedy schować swoje „ja” do kieszeni i pozwolić rozmówcy swobodnie płynąć, a kiedy postawić tamę – pytać pod prąd czy wręcz oponować. Nie dominuje nad rozmówcami, a zarazem stroni od wcielania się rolę biernej słuchaczki.
Przebijająca z wywiadów wrażliwość społeczna autorki daje o sobie znać na kartach reportaży i felietonów pisanych dla „Dużego Formatu” oraz „Gazety Wyborczej”. Pod koniec 2022 roku, w jednym ze swoich bardziej emocjonalnych tekstów wyznawała: „Nie wierzę, że Polska szybko stanie się dla nas, jej obywateli, dobrem wspólnym. Boję się, że za mojego życia to będzie niemożliwe. Politycy grzebią w naszych sercach i sumieniach bez litości”. Nie był to jednak akt kapitulacji, lecz zapowiedź intensywnej dziennikarskiej pracy, której efekty pobudzały serca i sumienia w zdecydowanie bardziej konstruktywny sposób. W 2023 roku opisała skandaliczny przypadek odebrania chorego dziecka matce znajdującej się w kryzysie psychicznym. „Mój najlepszy przyjaciel cały czas mi powtarza, że nie jestem aktywistką, tylko dziennikarką – pisała wtedy – ale nie mogłam dziś nie iść na protest pod komisariat policji na Bielanach, bo od kilku dni myślę o przerażonym chłopcu, który nie rozumie, dlaczego nie ma przy nim najważniejszej osoby na świecie, jego mamy”. Kolejne, nie mniej druzgocące, teksty Całkowskiej dotyczyły przemocy wobec najmłodszych oraz sytuacji dzieci z zespołem Tourette’a.
Najgłośniejsze były jednak artykuły, w których Całkowska opisywała przemoc w świecie teatru. „Maltretowanie, nadużycia seksualne i mobbing w teatrach, na planach filmowych i w szkołach artystycznych są codziennością. Dlaczego?” – pytała w 2021 roku. Trzy lata później na łamach OKO.press ukazał się wymagający ogromnej odwagi i mrówczego researchu reportaż ujawniający przypadki nadużyć i przemocy seksualnej wobec studentek Gdyńskiej Szkoły Filmowej.
O teatrze i kinie Całkowska pisze też w zdecydowanie przyjemniejszych okolicznościach. Bohaterami prowadzonych przez nią wywiadów bywają często aktorzy i reżyserzy, a jej samej zdarza się wystąpić w roli krytyczki teatralnej.
Zainteresowanie sceną i srebrnym ekranem legło u podstaw projektu realizowanego przez autorkę w ramach stypendium artystycznego m.st. Warszawy. Jego rezultatem jest książkowa biografia reżysera Krzysztofa Krauzego, która ma być jednocześnie opowieścią o kinie lat 90. i Polsce okresu potransformacyjnego. W trakcie pracy autorka czerpała z wielu niepublikowanych dotąd tekstów oraz przeprowadziła dziesiątki rozmów z bliskimi i współpracownikami filmowca. Ze zgromadzonych źródeł wyłania się panoramiczny portret wybitnego artysty, ale też człowieka swoich czasów – wielkiego mistrza, a zarazem osoby, która „wyrywa chorobie” ostatnie lata życia.
Adam Woźniak
