Anna Kurelska jest pedagożką teatru, edukatorką, teatrolożką i kuratorką działań edukacyjnych. Od ponad dekady realizuje projekty z zakresu pedagogiki teatru i edukacji kulturalnej, koncentrując się na tworzeniu działań opartych na dialogu, współuczestnictwie i budowaniu relacji pomiędzy instytucją kultury a jej odbiorcami.
Fot. Grzegorz Kurelski
Od początku swojej drogi zawodowej związana była z TR Warszawa, gdzie odpowiadała za prowadzenie oraz projektowanie działań edukacyjnych i społecznych kierowanych do różnych grup odbiorców teatru. W ostatnich dwóch sezonach pracy w instytucji pełniła funkcję kierowniczki działu pedagogiki teatru i dostępności. Współpracę etatową z teatrem zakończyła w październiku 2024 roku. Jesienią tego samego roku rozpoczęła pracę w Teatrze Lalka, gdzie objęła funkcję pedagożki teatru i kuratorki programu edukacyjnego.
W latach 2015–2024 współrealizowała ponad 25 projektów wykorzystujących pedagogikę teatru jako metodę pracy z publicznością i społecznościami lokalnymi. W ramach działań edukacyjnych i społeczno-kulturalnych współpracowała m.in. z Nowym Teatrem, Instytutem Teatralnym im. Zbigniewa Raszewskiego, Centrum Komunikacji Społecznej m.st. Warszawy, Teatrem Powszechnym im. Zygmunta Hübnera oraz Teatrem Ochoty.
Istotnym obszarem jej działalności pozostają projekty edukacyjne rozwijające nowe modele uczestnictwa w kulturze. Wśród nich znajduje się projekt „Mama, tata do teatru! Naj, naje na warsztaty”, nagrodzony II Warszawską Nagrodą Edukacji Kulturalnej w 2017 roku. Projekt rozwijał model działań teatralnych skierowanych równolegle do dzieci, rodziców oraz opiekunów, tworząc sytuację wspólnego uczestnictwa. Kurelska była autorką projektu oraz prowadzącą zajęcia.
W 2020 roku pedagożka została ponownie laureatką II Warszawskiej Nagrody Edukacji Kulturalnej za projekt „KULTOUR – spotkania ze sztuką współczesną”, realizowany przez warszawskie instytucje kultury. Działania skierowane do młodzieży miały na celu rozwijanie kompetencji kulturowych poprzez kontakt ze sztuką współczesną oraz różnorodnymi językami artystycznymi. Projekt łączył działania muzealne, teatralne i performatywne, tworząc przestrzeń do rozmowy o roli kultury we współczesnym świecie.
W 2023 roku współtworzony przez Kurelską projekt „2030”, realizowany we współpracy z Centrum Komunikacji Społecznej m.st. Warszawy i TR Warszawa, otrzymał Grand Prix w ramach Warszawskiej Nagrody Edukacji Kulturalnej. Projekt obejmował powstanie spektaklu w reżyserii Michała Buszewicza, a także działania warsztatowe w szkołach oraz przygotowanie materiałów edukacyjnych dla nauczycieli. Projekt inspirowany był dokumentem „Młoda Warszawa. Polityka młodzieżowa m.st. Warszawy” i rozwijał zawarte w nim refleksje dotyczące dorastania w świecie naznaczonym kryzysami, szybkim tempem zmian społecznych oraz wizjami niepewnej przyszłości. Anna Kurelska odpowiadała za koordynację merytoryczną projektu, współtworzenie programu edukacyjnego oraz prowadzenie warsztatów.
W latach 2013–2016 realizowała również projekty badawcze we współpracy z Fundacją Obserwatorium Kultury, zdobywając doświadczenie w zakresie diagnozy uczestnictwa w kulturze oraz analizy procesów edukacyjnych i społecznych. Równolegle rozwijała kompetencje związane z kuratorstwem i produkcją działań kulturalnych.
Wydrukowana „Kulturalna mapa Warszawy dla maluchów”.
Fot. Anna Kurelska„Naturalnie teatralnie” to projekt realizowany przez Kurelską w ramach stypendium artystycznego m.st. Warszawy, poświęcony wykorzystaniu pedagogiki teatru w pracy z najmłodszymi dziećmi w warszawskich żłobkach publicznych. Jego głównym celem było wsparcie pracowniczek żłobków w rozwijaniu kompetencji związanych z edukacją kulturalną oraz pokazanie, w jaki sposób działania oparte na zabawie, performatyce i odgrywaniu ról mogą wspierać codzienny rozwój dzieci.
Projekt miał charakter edukacyjny i badawczy. Rozpoczął się od diagnozy dotyczącej znajomości warszawskiej oferty kulturalnej skierowanej do rodzin z małymi dziećmi wśród pracowniczek żłobków, a także poznania ich potrzeb szkoleniowych. Następnie Kurelska zrealizowała przeznaczony dla nich cykl warsztatów pedagogiczno-teatralnych opartych na autorskich scenariuszach i praktycznych ćwiczeniach, wykorzystujących elementy improwizacji, ruchu i prostych działań teatralnych. W ramach projektu powstał również „Narzędziownik pedagogiczno-teatralny”, zawierający przykłady ćwiczeń i scenariuszy możliwych do wykorzystania w pracy z dziećmi, a także „Kulturalna mapa Warszawy dla maluchów” – publikacja prezentująca miejskie instytucje kultury posiadające ofertę dla najmłodszych odbiorców i ich rodzin.
Praktyka Anny Kurelskiej wpisuje się we współczesne nurty pedagogiki teatru rozumianej nie tylko jako metoda pracy edukacyjnej, lecz także jako narzędzie budowania relacji społecznych, wzmacniania podmiotowości uczestników i rozwijania bardziej demokratycznych modeli uczestnictwa w kulturze. W swojej działalności konsekwentnie łączy ona refleksję nad rolą instytucji kultury z praktyką warsztatową i animacyjną, tworząc projekty, które traktują teatr jako przestrzeń spotkania, dialogu i wspólnego działania.
Katarzyna Niedurny
