Magdalena Marcinkowska, występująca również jako Madlen Revlon, należy dziś do najważniejszych postaci rozwijających kulturę ballroomu i voguingu w Polsce. Choreografka, performerka, producentka i kuratorka od kilkunastu lat konsekwentnie buduje przestrzeń dla queerowej ekspresji, traktując ballroom nie tylko jako praktykę taneczną, lecz także jako narzędzie wspólnototwórcze, emancypacyjne i polityczne. Jej działalność łączy pracę artystyczną z aktywizmem społecznym, edukacją oraz tworzeniem infrastruktury dla rozwijającej się w Polsce sceny ballroomowej. Za wkład w rozwój tej kultury została uhonorowana międzynarodową nagrodą Trailblazer (2024).
Fot. Karolina Jeż
Od 2007 roku rozwija własną praktykę artystyczną, w której łączy techniki tańca współczesnego, street dance’u i voguingu w charakterystyczny, autorski język ruchowy. Od 2012 roku koncentruje się przede wszystkim na kulturze ballroomu i voguingu. Marcinkowska współtworzyła pierwszy polski House, czyli Kiki House of Army, działający w latach 2013–2022, a obecnie pełni funkcję matki polskiego chapteru Iconic House of Revlon, legendarnego domu ballroomowego założonego w Nowym Jorku w 1989 roku.
W swoich wypowiedziach podkreśla, że ballroom jest przede wszystkim żywą wspólnotą, opartą na doświadczeniu i relacjach. W wywiadzie udzielonym „Dwutygodnikowi” mówiła: „Żeby powiedzieć, że zajmujesz się voguingiem, musisz być czynnym uczestnikiem albo uczestniczką ballroomu, czyli chodzić na bale, znać ludzi ze środowiska i strukturę. Jest mnóstwo zasad i szczegółów, których nie da się nigdzie wyczytać. Trzeba tam po prostu być. To tam kształtujemy swoją obecność sceniczną i pewność siebie”. Marcinkowska konsekwentnie tworzy bezpieczne i inkluzywne przestrzenie, szczególnie dla społeczności LGBTQ+ oraz kobiet, traktując sztukę jako narzędzie budowania widzialności, samoakceptacji i wspólnotowej siły.
Rozwija infrastrukturę polskiej sceny ballroomowej poprzez organizację bali, warsztatów i wydarzeń performatywnych. Jest autorką takich wydarzeń jak Fashion Week Ball, The Future Ball czy The Cinematic Queens Ball. Od 2022 roku pełni również funkcję kuratorki sceny artystycznej warszawskiego klubu La Pose.
Swój język ruchowy określa jako oparty na technice, precyzji i cielesnej świadomości. „Mój styl to New Way, a więc styl, który powstał w latach 90., skupia się na technice i wymaga dość konkretnych umiejętności ruchowych” – mówiła w „Dwutygodniku”. Jej choreografie balansują pomiędzy widowiskowością a krytycznym namysłem nad relacjami władzy, płcią, seksualnością i społecznymi normami regulującymi ciało i ekspresję.
Z perspektywy współczesnych praktyk performatywnych działalność Marcinkowskiej można odczytywać jako próbę wprowadzenia kultury ballroomowej do szerszego obiegu sztuki i instytucji kultury, bez utraty jej wspólnotowego i politycznego charakteru. Artystka nie ogranicza się do przenoszenia estetyki ballroomu do mainstreamu, lecz zachowuje jego społeczne znaczenia: pracę nad widzialnością osób queerowych, tworzenie alternatywnych modeli wspólnoty oraz odzyskiwanie cielesnej ekspresji jako formy sprawczości. Dzięki temu jej praktyka funkcjonuje na styku undergroundu i instytucjonalnego obiegu kultury, stale negocjując granice pomiędzy sztuką, aktywizmem i edukacją.
W swojej karierze współpracowała z wieloma instytucjami i markami, m.in. z Operą Narodową, Teatrem Studio, Teatrem Nowym, Teatrem Muzycznym Capitol we Wrocławiu, Netflixem, HBO Polska czy Vogue Polska. Pracowała przy spektaklach takich jak „STADO. w środku jesteśmy baśnią” (2024), „Trucizna” (2020), „Panie władzo, to są tylko tańce” (2021) czy „ahat ilī. Siostra bogów” (2024).
Zaproszenie na pokaz.
Aut. Dawid KitaW 2025 roku otrzymała stypendium artystyczne m.st. Warszawy na realizację projektu „Rewia 2.0” – przedsięwzięcia choreograficzno-edukacyjnego, łączącego tradycję warszawskiej rewii dwudziestolecia międzywojennego ze współczesnymi praktykami queerowego performansu, ballroomu i voguingu. Inspiracją były dla niej zarówno dawne warszawskie teatry rewiowe, takie jak Qui Pro Quo czy Morskie Oko, jak i postaci Zizi Halamy, Hanki Ordonówny czy Lody Halamy. Marcinkowska przeprowadziła research archiwalny dotyczący warszawskich rewii, przygotowała materiały edukacyjne oraz zrealizowała warsztaty choreograficzne. Finałem przedsięwzięcia był publiczny pokaz w Warszawskim Obserwatorium Kultury.
Twórczość Magdaleny Marcinkowskiej pokazuje, że ballroom i voguing mogą funkcjonować jednocześnie jako praktyki artystyczne, narzędzia wspólnotowe i formy społecznej widzialności. Łącząc historię kultury queerowej z choreografią, edukacją i działalnością kuratorską, artystka konsekwentnie buduje w Polsce przestrzeń dla nowych form performansu i alternatywnych modeli uczestnictwa w kulturze.
Katarzyna Niedurny
