Adam Radecki to autor, dramaturg, reżyser i twórca prac wizualnych. Jego praktyka artystyczna rozwija się na przecięciu teatru dramatycznego, opery, literatury, fotografii i wideo. Podejmuje zarówno pracę dramaturgiczną przy spektaklach innych reżyserów, jak i realizuje projekty autorskie. Ważnym obszarem jego zainteresowań jest krytyczna praca z kanonem – przepisywanie klasycznych tekstów i mitów z perspektywy współczesnych sporów dotyczących przemocy, pamięci, podmiotowości, płci czy migracji. W jego twórczości materiał literacki rzadko funkcjonuje jako zamknięta, autonomiczna całość; częściej staje się punktem wyjścia do montażu różnych narracji, obrazów, kontekstów historycznych i współczesnych języków krytycznych.

 Adam Radecki Fot. Witek Orski

Radecki jest związany z twórczością Krzysztofa Warlikowskiego i środowiskiem Nowego Teatru. W 2011 roku pracował jako asystent reżysera przy „Opowieściach afrykańskich według Szekspira”. W 2015 roku współpracował dramaturgicznie przy „Francuzach”, w 2018 przy „Wyjeżdżamy”, a w 2021 był współautorem scenariusza „Odysei. Historii dla Hollywoodu” w reżyserii Warlikowskiego. Współpraca ta pokazuje istotny rys jego praktyki: zainteresowanie dramaturgią, która nie ogranicza się do adaptacji gotowego utworu, lecz polega na montowaniu różnych porządków tekstowych, historycznych i biograficznych.

Równolegle Radecki współpracował z Mariuszem Trelińskim i Teatrem Wielkim – Operą Narodową. W 2013 roku był pierwszym asystentem i konsultantem dramaturgicznym przy „Jolancie/Zamku Sinobrodego” Piotra Czajkowskiego i Béli Bartóka, wcześniej pracował jako asystent reżysera przy „Latającym Holendrze”, a w 2016 roku był dramaturgiem „Tristana i Izoldy” Richarda Wagnera. W tym samym roku został stypendystą Académie du Festival d’Aix Opera Creation. Opera stała się dzięki temu jednym z ważnych pól jego praktyki.

W 2017 roku był pomysłodawcą i prowadzącym eksperymentalnego seminarium dramaturgicznego „Dromomania” w Nowym Teatrze, poświęconego ruchom migracyjnym, nowemu osadnictwu i współczesnym formom przemieszczania się. Projekt łączył refleksję teoretyczną z praktyką pisania, pokazując dramaturgię jako narzędzie badania rzeczywistości społecznej. Rok później Radecki przygotował w Nowym Teatrze „Porwanie Minotaura”, którego był pomysłodawcą, współtworzył także tekst, był reżyserem i autorem wideo. Mitologiczna figura Minotaura stała się tu materiałem dla współczesnej opowieści, łączącej narrację teatralną z obrazem i muzyką.

Radecki rozwijał podobne zainteresowania również poza sceną. Jest autorem książek fotograficznych „Pip Show” z 2013 i „Neue Pip” z 2018 roku. „Pip Show” została pokazana na wystawie „Print Ctrl. Najlepsze druki w Polsce” w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie. Fotografia i wideo funkcjonują w jego pracy nie jako ilustracja tekstu, ale jako równoległy język narracji. W 2023 roku był autorem tekstu dramatycznego „Nie ma Dafne” oraz współpracował przy spektaklu „W końcu nauczyć się żyć” jako autor tekstu, dramaturg i współautor wideo przygotowanego z Nicolasem Grospierre’em.

W ramach stypendium artystycznego m.st. Warszawy napisał „Kobiety Sinobrodego” – libretto operowe będące współczesną krytyczno-polemiczną reinterpretacją „Zamku Sinobrodego” Béli Bartóka i Béli Balázsa. Punktem wyjścia była feministyczna i postkolonialna lektura opery, ujawniająca wpisane w jej libretto mechanizmy przemocy, mizoginii i patriarchalnego porządku. Radecki odwracał perspektywę pierwowzoru, przywracając podmiotowość kobietom Sinobrodego i przedstawiając ich historie nie wyłącznie jako historie ofiar, ale jako kolejne odsłony emancypacji i odzyskiwania sprawczości.

Projekt jest próbą rewizji jednego z najważniejszych mitów nowoczesnej opery. Zamiast koncentrować się na tajemnicy męskiego bohatera, Radecki przenosi uwagę na doświadczenie kobiet i kwestionuje tradycyjną organizację spojrzenia i narracji. Praca nad librettem obejmowała badania nad historią motywu Sinobrodego w kulturze europejskiej oraz analizę ponad trzydziestu librett operowych. Do współpracy nad projektem zaproszony został kompozytor Jan Duszyński; Radecki konsultował tekst również z Borysem Kudličką i Pawłem Mykietynem.

Dorobek Radeckiego pokazuje konsekwentne zainteresowanie obszarem pomiędzy dramaturgią, reżyserią i sztukami wizualnymi. W jego pracy powracają procesy przepisywania antycznych mitów, klasyki dramatycznej i kanonu operowego, służące sprawdzaniu ich aktualności i ujawnianiu wpisanych w nie relacji władzy. Charakterystyczne dla jego twórczości jest połączenie autorskiego pisania, dramaturgicznego researchu oraz pracy z obrazem.

Katarzyna Niedurny